ÁO GIÁP

Từ Bách khoa toàn thư Việt Nam

ÁO GIÁP

loại áo được làm bằng chất liệu đặc biệt có khả năng ngăn chặn, hoặc làm giảm thiệt hại về tính mạng, sức khoẻ cho người hoặc vật gây ra bởi vũ khí, công cụ sát thương.

Thuật ngữ AG xuất hiện từ thời Trung cổ (1297), phái sinh từ tiếng Pháp cổ “amure”, với nghĩa “áo giáp, lớp phủ phòng thủ bị mòn trong chiến đấu”. Từ này có nguồn gốc từ tiếng Latin “armatura” có nghĩa là “vũ khí và / hoặc trang bị”, với từ gốc “armare - vũ khí, thiết bị”.

AG được làm từ nhiều loại vật liệu khác nhau như vải, da, kim loại cho đến các vật liệu tổng hợp hiện đại ngày nay. Lịch sử phát triển của AG gắn liền với lịch sử quân sự cũng như sự phát triển của ngành luyện kim và kỹ thuật. Sự phát triển của kỹ thuật chế tạo AG là yếu tố quan trọng gắn với sự phát triển của việc chế tạo súng, đạn.

Kinh tế và trình độ kỹ thuật công nghệ là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc chế tạo AG. Trong thời kỳ Trung cổ, AG chủ yếu được làm thủ công bằng các vật liệu đơn giản như vải, da. Sau khi xuất hiện các máy cơ khí chạy bằng hơi nước ở Châu Âu thì việc sản xuất ra AG bằng kim loại trở lên nhanh hơn và rẻ hơn. Chi phí để sản xuất AG rất tốn kém nên không phải quân đội quốc gia nào cũng có thể trang bị cho lực lượng của mình những loại AG tốt nhất, vì vậy các nhà sản xuất cũng đưa ra nhiều loại áo với chất liệu và giá thành khác nhau.

Trong lịch sử nhân loại, chúng ta có thể biết tới một số loại AG nổi tiếng như Hamata, Squamata, hay Segmentata của các đội quân La Mã hay AG toàn thân, áo lưới sắt bó xát của các kỵ binh hạng nặng được sử dụng đến tận những năm đầu của Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1915). Các chiến binh samurai của Nhật Bản thời kỳ phòng kiến cũng sử dụng nhiều loại AG khác nhau trong hàng trăm năm cho đến thế kỷ XIX. Hai loại AG nổi tiếng khác của Nhật Bản (Tanko - AG sử dụng cho bộ binh và keiko - AG dùng cho kỵ binh) chế tác từ các tấm sắt được nối với nhau bằng dây da.

Áo giáp cho lực lượng kị binh (Nguồn: https://en.wikipedia.org/wiki/Armour#/media/File:MET_Armures.jpg

AG không phải lúc nào cũng là loại được bao phủ toàn thân mà đôi khi chỉ là mũ giáp và tấm ốp bảo vệ chân, phần còn lại được bảo vệ bằng một tấm khiên lớn (bộ giáp của người Aztec thế kỷ XIII đến thế kỷ XV).

Ở khu vực Đông Á, AG cũng được sử dụng từ rất sớm, được tạo tác với nhiều hình dạng và nhiều vật liệu khác nhau. Từ triều đại nhà Đường, Tống, Minh, AG đã được sử dụng rộng rãi, chế tạo tinh vi để bảo vệ các vị tướng trong chiến trận. Tuy nhiên, một vài bộ giáp chỉ bảo vệ các bộ phận trọng yếu của cơ thể thay vì toàn bộ cơ thể để tạo sự linh hoạt trong vận động, chiến đấu. Các loại giáp thời kỳ này thường được tạo tác từ da động vật, đôi khi là da của loài động vật đặc biệt như tê giác.

Các thiết kế của AG dân dần được thay đổi theo hướng đơn giản hơn, chỉ tập trung bảo vệ phần cơ thể quan trọng để giảm nhẹ trọng lượng, phù hợp với trang bị của bộ binh.

Ngày nay, AG được chế tạo bằng các loại vải như kevlar, dyneema, twaron, spectra hoặc các tấm gốm, kim loại… được sử dụng phổ biến cho các lực lượng an ninh, cảnh sát hay một số lực lượng của quân sự.

Áo giáp Ratnik-3 do Nga sản xuất (Nguồn: cand.com.vn )


Một số đơn vị trong lực lượng an ninh, cảnh sát Việt Nam được trang bị AG trong khi thi hành nhiệm vụ. Tùy tính chất nhiệm vụ được giao mà các đơn vị, cá nhân được trang bị các loại AG khác nhau như AG chống đạn, AG chống đâm…

Tài liệu tham khảo:

1. Hoàng Phê (chủ biên) (2004), Từ điển tiếng Việt, Nxb. Đà Nẵng.

2. Encyclopedia Britannica .INC, Encyclopedia Britannica, Volume 2, USA, 1965.